@book{52511,
	author = {Շահխաթունեանց Յովհաննէս and Տեր-Ստեփանյան Արմեն},
	title = {Ստորագրութիւն Կաթուղիկէ Էջմիածնի և հինգ գաւառացն Արարատայ / },
	publisher = {Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին,},
	year = {2014.},
	address = {Ս. Էջմիածին:},
	note = {[Հ. Ա - Շողակաթ Աստուածածին Կաթուղիկէ Մայր եկեղեցի Հայաստանեայց` այն է տաճար Սրբոյ Էջմիածնի ի Վաղարշապատ:  Ինչ ինչ գործք եւ նկարք ճարտար արհեստաւորաց նուիրեալք յոմանց յանուն սրբութեան տաճարիս, յորում եւ գտանին:  Յաղագս սուրբ մասանց եւ նշխարաց սրբոց եղելոց աստէն ի գանձարանի սրբոյ խորանի մեծի Կաթուղիկէ եկեղեցւոյս:  Շինուածք շուրջ զԿաթուղիկէ եկեղեցեաւս Սրբոյ Էջմիածնի, այն է Մենաստանին:  Գրական լուսաւորութիւն ազգի Հայոց եւ ուսումնարան Կաթուղիկէ եկեղեցւոյ Սրբոյ Էջմիածնի:  Կալուածք տան կաթուղիկոսարանի, յորոց ելանէր եւ ելանէ հարկաւոր պիտոյք ծախուց նորա եւ հոգեւորական միաբանելոցն ի նմին:  Հիմնադիրք քրիստոնէական հաւատոց Հայաստանի եւ պահպանողք զայն ցսուրբն Գրիգոր Պարթեւ եւ անտի յաջորդ կաթուղիկոսունք մինչեւ ցԸ-րդ Յովհաննէս Կարբեցի:  Միւս չորք եկեղեցիք Վաղարշապատու` այն է սրբուհեացն Գայիանեայ, Հռիփսիմեայ, Շողակաթի եւ Սուրբ Գրիգորի:  Եկեղեցի եւ տեղի արկեղաց սրբուհւոյն Հռիփսիմեայ եւ ընկերաց նորա:  Վանք սրբուհւոյն Գայիանեայ եւ տեղի պատուական նշխարաց նորա եւ երկուց նահատակակից ընկերացն:  Վանք տկար կուսին Մարիանէի միոյ յընկերացն Հռիփսիմեանց եւ տեղի նահատակութեան նորա:  Եկեղեցի` կոչեցեալ Սուրբ Գրիգոր Առապարի:   Հ. Բ - Լերինք, գետք եւ երկրաշարժութիւնք յայս նահանգ Երեւան: Գետք: Գետք, որք անկանին Յերասխ ի հիւսիսոյ կողմանէ: Երկրաշարժութիւնք: Գաւառ Սարտարապատու: Արմաւիր քաղաք: Գիւղօրայք դաշտին Արմաւիրայ կամ գաւառին Սարտարապատու: Սհալթը կոչեցեալ Փոքրիկ գաւառ: Արագածոտն գաւառ: Գաւառ Թալնայ եւ գիւղօրայքն: Գաւառ Թալիշայ եւ Գիւղօրայքն: Գաւառ Անբերդայ կամ Բիւրականայ: Գիւղօրայք Կարբւոյ եւ դաշտին Վաղարշապատու: Մենաստան Յօհանավանաց: Մենաստան Ուշի գեղջ: Սաղմոսավանք, այն է Սուրբ Սիօն Եկեղեցի: Մենաստան Եղիվարդայ: Կոտայք գաւառ (Ղրխպուլախ): Գիւղօրայք ի գաւառին Կոտայից` հայաբնակք: Նիգ Գաւառ կամ Նգատուն: Գիւղօրայք, որք անկանին յարևմտեան կողմն Քասաղ գետոյ: Գիւղօրայք, որք անկանին յարևելեան կողմն գետոյն: Եկեղեցիք կամ մենաստան Կեչառուաց: Առաջնորդք մենաստանիս: Վարաժնունիս` այժմ Ծաղկունիք: Ծովակ Գեղարքունւոյ: Առաջնորդք կամ վանահարք մենաստանիս: Ապրուստ կենաց կրօնաւորելոցն յայս մենաստան: Եկեղեցական պաշտամունքն: Վարք և բարք նոցին: Թիւք կրօնաւորացն: Լաստ մենաստանիս: Եւս ի գրուածոց Զաքարիա արքեպիսկոպոսի Տփխիսեցւոյ յաղագս ոմանց հանգուցեալ վարդապետաց միաբանից տեղւոյս: Գեղարքունի գաւառ: Մենաստան Հառիճայ Սուրբ Աստուածածնի ի Շիրակ գաւառի: Մարմաշէն եկեղեցի ի Շիրակ գաւառի: Առաջնորդք կամ վանահարք մենաստանիս: Մենաստան վիրապին Արտաշատու: Մենաստան Այրիվանաց կամ Սուրբ Գեղարդայ: Առաջնորդք մենաստանիս յիշատակեալք ի գիրս: Մենաստան Ամենափրկչին Հաւուց Թառայ: Առաջնորդք մենաստանիս յիշատակեալք ի գիրս: Մենաստան կամ վանք Քարատակի: Աստապատ եւ մեծակառոյց եկեղեցի նորին: Մենաստան Մաղարթայ լերին յանուն Սրբոյն Ստեփաննոսի նախավկայի: Առաջնորդք մենաստանիս: Վերջին վանք Երնջակայ յանուն Յովհաննու Կարապետին: Մենաստան յանուն Թովմայի առաքելոյ, այն է արքեպիսկոպոսարան Գողթն գաւառի: Առաջնորդք մենաստանիս եւ վիճակին]:}
}