TY - BOOK AU - Շահխաթունեանց Յովհաննէս AU - Տեր-Ստեփանյան Արմեն TI - Ստորագրութիւն Կաթուղիկէ Էջմիածնի և հինգ գաւառացն Արարատայ / SN - 9789939591315 U1 - 281.62(09)/Շ-19 PY - 2014/// CY - Ս. Էջմիածին PB - Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին KW - Հայ եկեղեցու պատմություն N1 - [Հ. Ա - Շողակաթ Աստուածածին Կաթուղիկէ Մայր եկեղեցի Հայաստանեայց` այն է տաճար Սրբոյ Էջմիածնի ի Վաղարշապատ: Ինչ ինչ գործք եւ նկարք ճարտար արհեստաւորաց նուիրեալք յոմանց յանուն սրբութեան տաճարիս, յորում եւ գտանին: Յաղագս սուրբ մասանց եւ նշխարաց սրբոց եղելոց աստէն ի գանձարանի սրբոյ խորանի մեծի Կաթուղիկէ եկեղեցւոյս: Շինուածք շուրջ զԿաթուղիկէ եկեղեցեաւս Սրբոյ Էջմիածնի, այն է Մենաստանին: Գրական լուսաւորութիւն ազգի Հայոց եւ ուսումնարան Կաթուղիկէ եկեղեցւոյ Սրբոյ Էջմիածնի: Կալուածք տան կաթուղիկոսարանի, յորոց ելանէր եւ ելանէ հարկաւոր պիտոյք ծախուց նորա եւ հոգեւորական միաբանելոցն ի նմին: Հիմնադիրք քրիստոնէական հաւատոց Հայաստանի եւ պահպանողք զայն ցսուրբն Գրիգոր Պարթեւ եւ անտի յաջորդ կաթուղիկոսունք մինչեւ ցԸ-րդ Յովհաննէս Կարբեցի: Միւս չորք եկեղեցիք Վաղարշապատու` այն է սրբուհեացն Գայիանեայ, Հռիփսիմեայ, Շողակաթի եւ Սուրբ Գրիգորի: Եկեղեցի եւ տեղի արկեղաց սրբուհւոյն Հռիփսիմեայ եւ ընկերաց նորա: Վանք սրբուհւոյն Գայիանեայ եւ տեղի պատուական նշխարաց նորա եւ երկուց նահատակակից ընկերացն: Վանք տկար կուսին Մարիանէի միոյ յընկերացն Հռիփսիմեանց եւ տեղի նահատակութեան նորա: Եկեղեցի` կոչեցեալ Սուրբ Գրիգոր Առապարի: Հ. Բ - Լերինք, գետք եւ երկրաշարժութիւնք յայս նահանգ Երեւան: Գետք: Գետք, որք անկանին Յերասխ ի հիւսիսոյ կողմանէ: Երկրաշարժութիւնք: Գաւառ Սարտարապատու: Արմաւիր քաղաք: Գիւղօրայք դաշտին Արմաւիրայ կամ գաւառին Սարտարապատու: Սհալթը կոչեցեալ Փոքրիկ գաւառ: Արագածոտն գաւառ: Գաւառ Թալնայ եւ գիւղօրայքն: Գաւառ Թալիշայ եւ Գիւղօրայքն: Գաւառ Անբերդայ կամ Բիւրականայ: Գիւղօրայք Կարբւոյ եւ դաշտին Վաղարշապատու: Մենաստան Յօհանավանաց: Մենաստան Ուշի գեղջ: Սաղմոսավանք, այն է Սուրբ Սիօն Եկեղեցի: Մենաստան Եղիվարդայ: Կոտայք գաւառ (Ղրխպուլախ): Գիւղօրայք ի գաւառին Կոտայից` հայաբնակք: Նիգ Գաւառ կամ Նգատուն: Գիւղօրայք, որք անկանին յարևմտեան կողմն Քասաղ գետոյ: Գիւղօրայք, որք անկանին յարևելեան կողմն գետոյն: Եկեղեցիք կամ մենաստան Կեչառուաց: Առաջնորդք մենաստանիս: Վարաժնունիս` այժմ Ծաղկունիք: Ծովակ Գեղարքունւոյ: Առաջնորդք կամ վանահարք մենաստանիս: Ապրուստ կենաց կրօնաւորելոցն յայս մենաստան: Եկեղեցական պաշտամունքն: Վարք և բարք նոցին: Թիւք կրօնաւորացն: Լաստ մենաստանիս: Եւս ի գրուածոց Զաքարիա արքեպիսկոպոսի Տփխիսեցւոյ յաղագս ոմանց հանգուցեալ վարդապետաց միաբանից տեղւոյս: Գեղարքունի գաւառ: Մենաստան Հառիճայ Սուրբ Աստուածածնի ի Շիրակ գաւառի: Մարմաշէն եկեղեցի ի Շիրակ գաւառի: Առաջնորդք կամ վանահարք մենաստանիս: Մենաստան վիրապին Արտաշատու: Մենաստան Այրիվանաց կամ Սուրբ Գեղարդայ: Առաջնորդք մենաստանիս յիշատակեալք ի գիրս: Մենաստան Ամենափրկչին Հաւուց Թառայ: Առաջնորդք մենաստանիս յիշատակեալք ի գիրս: Մենաստան կամ վանք Քարատակի: Աստապատ եւ մեծակառոյց եկեղեցի նորին: Մենաստան Մաղարթայ լերին յանուն Սրբոյն Ստեփաննոսի նախավկայի: Առաջնորդք մենաստանիս: Վերջին վանք Երնջակայ յանուն Յովհաննու Կարապետին: Մենաստան յանուն Թովմայի առաքելոյ, այն է արքեպիսկոպոսարան Գողթն գաւառի: Առաջնորդք մենաստանիս եւ վիճակին]; Անուանացանկ՝ էջ 478-529; Տեղանունների ցանկ՝ էջ 530-555 ER -